CODA

dinsdag 23 februari 2010

DING 12 Auteursrecht en plagiaat

Web 2.0 is min of meer synoniem met het delen van informatie in de vorm van tekst, beeld en geluid. Dat wat jij hebt gemaakt, wil je graag delen met anderen zodat zij er kennis mee kunnen maken, ernaar kunnen luisteren of kijken. Dit betekent echter niet dat je zomaar alles wat je op iemands weblog, een fotosite als Flickr of een tekst van Wikipedia tegenkomt op je eigen website mag gebruiken. Kopiëren, plakken, downloaden en op je eigen server plaatsen, bewerken, linken … het kan allemaal. Maar wie is dan nog eigenaar van informatie en valt er wat tegen te doen als jouw foto (die jij hebt gemaakt, of waar jij op staat) opduikt op een website of tijdschrift? De auteurswetgeving is een ingewikkelde materie en liefst wil je er niet mee te maken hebben. Om problemen te voorkomen en om recht te doen aan de maker van een foto, tekst, video of muziek is het wel verstandig om er rekening mee te houden.
Wie er geen bezwaar tegen heeft dat zijn werken door anderen (her)gebruikt worden, zet dat tegenwoordig online met een “Creative Commons” licentie. Hier zijn verschillende varianten mogelijk.  Je geeft ermee aan dat je geen vergoeding hoeft te ontvangen, maar dat er op zijn minst wel naar je werk wordt terugverwezen.

Achtergrondinformatie


Opdrachten

  1. Bekijk eens via het uitgebreide zoekformulier van de fotosite Flickr wat voor foto’s je vindt die een Creative Commons licentie dragen. Wat vindt je van de bruikbaarheid van die foto’s?
  2. Een eenvoudige manier om plagiaat op te sporen is om Google te laten zoeken op een “verdacht” stukje tekst. Plaats een stukje tekst tussen dubbele aanhalingstekens, goede kans dat je de bron vindt.
  3. Hoe kijk je zelf aan tegen het zomaar kopiëren van teksten en afbeeldingen zonder enige bronvermelding?
  4. Schrijf over deze punten weer een stukje op je weblog.

maandag 15 februari 2010

DING 11 Aquabrowser

De gehele CODA DINGEN cursus staat in het teken van het woord ‘sociaal‘. Foto’s, boeken, favoriete websites, documenten, muziek … het nieuwe web is sociaal en het delen van al die dingen met vrienden, bekenden en onbekenden is steeds gewoner aan het worden. De grote vraag die je bij dit alles kunt stellen is: “wat heb je persoonlijk aan al die dingen en wat kunnen organisaties er nu mee?”

In dit CODA DING gaan we kijken welke sociale aspecten bibliotheken toevoegen aan het hart van de collectie: de catalogus.Van oudsher is de bibliotheekcatalogus een database met gegevens van boeken. Het formeel beschrijven van die boeken is altijd aan strikte regels gebonden geweest. Mede daardoor kunnen gegevens eenduidig doorzocht en getoond worden. In een titelbeschrijving hebben de titel, de auteur, de uitgever en het jaar van uitgave altijd een vaste plaats. De inhoudelijke beschrijving van boektitels is altijd het domein geweest van de bibliothecaris. Deze maakt een korte samenvatting (annotatie) van het boek en voegt daar trefwoorden aan toe die afkomstig zijn uit een zorgvuldig vastgelegde lijst of een thesaurus. Nieuwe technologie maakt het mogelijk om de bibliotheekcatalogus open te stellen voor gebruikers en deze de mogelijkheid te geven om zelf een inhoudelijke beschrijving of recensie van een boek te schrijven, en om trefwoorden toe te kennen die voor hem belangrijk zijn.
Vrijwel alle openbare bibliotheken in Nederland maken gebruik van Medialab’s Aquabrowser als zoek- en ontdekmachine. Via een eenvoudig zoekscherm worden de gevonden media op een grafische manier getoond. Aan de linkerzijde een zogenaamde ‘woordenwolk’ met aan jouw zoekwoord gerelateerde termen. In het midden de lijst met titels en aan de rechterzijde de mogelijkheid om te verfijnen naar materiaalsoort (boeken, muziek, artikelen e.d.).

De Openbare Bibliotheek Amsterdam was in maart 2008 de eerste Aquabrowser bibliotheek ter wereld waar My Discoveries werd geïntroduceerd en waarin iedere gebruiker tags kan toevoegen aan de bibliotheekcatalogus. Na een snelle registratie voor My Discoveries kun je persoonlijke boekenlijsten samenstellen die met anderen gedeeld kunnen worden. De tags zorgen ervoor dat mediatitels op een nog betere manier gevonden kunnen worden. Als iets in My Discoveries opgenomen kan worden, kijk dan uit naar de tekst “Bewaren of taggen…”



WorldCat van OCLC biedt toegang tot media in alle bibliotheken ter wereld in het netwerk zoals alle grote Nederlandse openbare -, wetenschappelijke en enkele speciale bibliotheken. Na registratie is het mogelijk om titels te bewaren, RSS feeds te maken, maar ook om een beoordeling te geven, een recensie te schrijven en om de titel eenvoudig op te nemen als favoriet bij social bookmarkingdiensten.
Achtergrondinformatie

My Discoveries: het sociale web ontmoet de bibliotheek / Medialab
Is er nog toekomst voor de catalogus 2.0? / Jan Klerk
My Discoveries in de Aquabrowser, RSS in WorldCat / ZB Digitaal

Opdrachten

  • In de catalogus van de OBA kan je gebruik maken van My Discoveries. Registreer je en probeer eens een recensie toe te voegen, een boekenlijst samen te stellen of trefwoorden aan de catalogus toe te voegen. Via de aquabrowser zoek je een titel en klik dan op "bewaren of taggen".
  • Ook bij WorldCat kun je gratis een eigen account maken en gebruik maken van de diensten die zij bieden. 
  • Schrijf op je weblog weer een stukje over je ervaringen